طرف ديگر ، بديهى است كه از لا شىء محض نمىتوان خبر داد و هرچيزى كه بتوان از آن خبر داد شيئيتى دارد ، پس اين‌گونه معدومات هم كه مىتوان از آنها خبر داد شيئيت دارند . ابن سينا در ردّ استدلال متكلمين مىفرمايد كه كبراى اين قياس صحيح است ؛ يعنى ، قضيهء « هرچه را كه بتوان از آن خبر داد شىء است » صادق است و بديهى ولى صغراى آن درست نيست و ريشهء اشتباه متكلمين نيز در همين صغراست . زيرا ما دو نوع معدوم داريم : معدوم مطلق و معدوم در خارج . مقصود از معدوم مطلق معدومى است كه نه در خارج وجود دارد و نه در ذهن و مقصود از معدوم در خارج چيزى است كه فقط در خارج معدوم است ولى در ذهن موجود است . معدوم مطلق به هيچ‌وجه نمىتوان خبر داد و بنابراين شىء هم نيست ، پس معدوم مطلق مشمول صغراى قياس فوق نيست و لذا به چنين معدومى « شىء » يا « چيز » گفته نمىشود و در تعريف آن نمىتوان گفت : « چيزىكه هم در خارج و هم در ذهن معدوم است » و اگر احيانا هم گفته شود ، سخنى است مجازى و ناشى از ضيق عبارت ؛ اما از چيزىكه در خارج معدوم و در ذهن موجود است مىتوان خبر داد و بنابراين مشمول صغراى قياس مذكور است و در نتيجه شىء است و بدون هيچ مسامحه و مجازى دربارهء آن مىتوان گفت : « شيئى يا چيزىكه در خارج معدوم و در ذهن موجود است . » البته بايد توجّه داشت كه اگر از چنين معدومى مىتوان خبر داد ، نه از اين جهت است كه معدوم است ، بلكه از آن جهت است كه در ذهن موجود است . پس اگر بخواهيم قياس مذكور را به شكلى دقيق دربارهء اين دسته از معدومات تشكيل دهيم ، بايد بگوييم : « از معدوم در خارج و موجود در ذهن از آن جهت كه در ذهن موجود است مىتوان چنين خبر داد و هرچه را كه بتوان از آن خبر داد شىء است » و نتيجهء اين قياس چنين است : « معدوم در خارج و موجود در ذهن از آن جهت كه در ذهن موجود است شىء است » . بنابراين ، اگر اين دسته از معدومات شىء هستند ، باز نه از آن جهت است كه معدوم‌اند ، بلكه به اين علت است كه در ذهن موجودند . پس به‌طور كلى ، شىء بودن مساوق موجود بودن است و از آن جدا شدنى نيست ، هر شيئى حتما به نحوى وجود دارد ، يا در خارج يا در ذهن ، و اگر چيزى هيچ نحو وجودى ندارد ، شىء هم نيست و اگر به آن شىء يا چيز گفته شود ، مجازى است . آنچه گفته شد جواب ابن سيناست به استدلال متكلمين . وى ، پس از جواب فوق ، به وجه مغالطهء متكلمين اشاره مىكند و مىفرمايد : متكلمين از اين‌رو به اين اشتباه گرفتار شده‌اند كه از